Dünya'nın Gökyüzü Kararıyor: 100 Bin Uydu Astronomiyi Bitirebilir
ESO'nun yeni araştırması, yörüngedeki uydu sayısının 100 bini aşması durumunda yer tabanlı teleskopların tamamen işlevsiz kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışma, Dünya yörüngesindeki uydu sayısının 100 bin eşiğini aşması durumunda, insanlığın evreni yer yüzeyinden inceleme yeteneğini tamamen kaybedebileceğini ortaya koydu. Araştırma, özellikle milyonlarca veri merkezi ve binlerce güneş yansıtan aynanın yörüngeye yerleştirilmesi planlarının hayata geçmesi halinde, dünyanın en gelişmiş teleskoplarının "hurdaya çıkacağı" konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.
Verilerin %100'ü Bozulma Riski Altında
Çalışmanın baş yazarı ve ESO Operasyon Direktörü Olivier Hainaut, bilgisayar modellemeleri sonucunda uyduların parlaklık seviyelerinin astronomik gözlemler üzerindeki etkisini analiz etti. Hainaut, uydu sayısındaki artışın sadece görüntü kirliliği yaratmadığını, aynı zamanda verileri geri dönülemez şekilde bozduğunu belirtti. Eğer uydular belirli bir parlaklık seviyesinin (magnitude 7 veya altı) üzerine çıkarsa, bilimsel verilerin yüzde 100'ünün bozulabileceği ve teleskop işletmenin anlamsız hale geleceği vurgulandı.
Işık Kirliliğinin Ölçeklenebilir Etkisi
Uyduların gökyüzünü iki temel şekilde etkilediği belirtiliyor: Güneş ışığını yansıtarak genel gökyüzü parlaklığını artırmaları ve teleskop görüntülerinde "izler" bırakarak gözlemleri bozması. Işık kirliliğindeki her %10'luk artış, teleskopların pozlama sürelerinin de %10 artırılması anlamına geliyor. Uluslararası Astronomi Birliği, doğal karanlık gökyüzü koşullarına kıyasla yüzde 10'u aşan bir ışk kirliliği artışını "astronomi katili" olarak tanımlıyor.
Reflect Orbital ve 'Süper Parlak' Aynalar Tehdidi
Araştırmanın en kritik noktalarından biri, ABD merkezli Reflect Orbital şirketinin planları. Şirketin, gece vakti güneş enerjisi santrallerine ışık sağlamak amacıyla 50 bin adet devasa yansıtıcı ayna fırlatma hedefi bulunuyor. Hainaut'ya göre bu aynalar, hedeflenen alanlarda dolunaydan daha parlak, diğer bölgelerde ise gökyüzünün en parlak nesnesi olan Venüs'ten daha belirgin olacak. Bu durum, gökyüzündeki doğal yıldızların sayısının, görünür uydu sayısının altına düşmesine neden olabilir ve gökyüzü parlaklığını yüzde 300 oranında artırabilir.
Kaçacak Yer Kalmadı
Geçmişte astronomlar, şehir ışıklarından kaçmak için Şili'nin Atacama Çölü gibi dünyanın en ücra köşelerine çekilmişti. Ancak uydu kirliliği, Antarktika'dan Amazon yağmur ormanlarına kadar her noktada etkili olacağı için artık saklanacak bir bölge kalmadığı ifade ediliyor. Şu an yörüngede yaklaşık 14 bin uydu bulunurken, SpaceX'in bir milyon orbital veri merkezi kurma başvurusu FCC'nin onayında bekliyor.
Kraliyet Astronomik Derneği'nden Robert Massey, bu durumun "katastrofik" olduğunu belirterek, dev şirketlerin tüm insanlığın ortak mirası olan gökyüzü manzarasını tek taraflı olarak değiştirme gücüne sahip olmasının derinlemesine üzücü olduğunu vurguladı.